7 keer hoe schoonheid en veerkracht elkaar versterken

Ik luisterde van de week een lezing van Petronella Baarda over schoonheid en veerkracht. Dit inspireerde mij eigenlijk wel. Ik loop hier nu zo lekker buiten, aan de rand van Delft, en ik besef opnieuw hoeveel schoonheid er voor het oprapen ligt. Alles is bedekt met sneeuw, de zon schijnt, de lucht is helderblauw. Het is werkelijk prachtig. Ik vond het een mooie lezing en ik denk dat het absoluut waar is dat schoonheid – althans, voor mij persoonlijk – mijn veerkracht vergroot. Schoonheid helpt mij om veerkrachtiger te zijn.

Wat schoonheid met mij doet, is dat ik er intens van kan genieten. Het helpt me ontspannen en het maakt de goede dingen in het leven nog duidelijker en zichtbaarder. Door schoonheid zie ik scherper wat er wél is. En juist dat helpt mij om met lastige situaties om te gaan.

Als ik schoonheid ervaar, voel ik dat ik even kan ademhalen. Dat geeft veerkracht: niet omdat alles opgelost is, maar omdat ik weer perspectief voel.

Ik zie schoonheid vooral veel in de natuur. Ik kan me er echt over verwonderen hoe mooi alles is gemaakt. Dat brengt mij ook tot dankbaarheid en bewondering voor de Schepper.

Schoonheid en veerkracht in de natuur: rust, herstel en mentale veerkracht

Vandaag kwam ik tijdens mijn wandeling een ijsvogeltje tegen. Die zie je niet vaak, dus je moet echt goed kijken. Dat moment raakte me. Zo’n klein moment van verwondering geeft meteen een gevoel van rust en ruimte.

In de psychologie noemen ze dit soft fascination: een zachte, natuurlijke aandacht die stress en mentale vermoeidheid vermindert. Dit idee komt voort uit de Attention Restoration Theory van Stephen en Rachel Kaplan. Zij laten zien dat natuurlijke omgevingen helpen bij het herstellen van geestelijke vermoeidheid en daarmee bijdragen aan veerkracht.

Ook onderzoek van de Universiteit Leiden laat zien dat een groene, natuurlijke omgeving psychisch herstel bevordert na stressvolle periodes, zelfs sterker dan veel stedelijke bezigheden.

Wie schoonheid in de natuur ervaart, creëert ruimte in hoofd en lichaam voor veerkracht.

Meer hierover lees je hier op de site van de universiteit Leiden

Waarom goed kijken essentieel is voor schoonheid en veerkracht

Dat ijsvogeltje zag ik alleen omdat ik vertraagde en echt keek. En dat is denk ik ook hoe het in het leven werkt. Soms moet je bewust beter kijken om schoonheid te zien. Als je dat doet, kun je op onverwachte momenten verrast worden. Kun jij het ijsvogeltje vinden op de onderstaande foto?

Juist in moeilijke situaties lijken dingen soms te zwaar of te ingewikkeld. Je denkt: wat moet ik hier nou mee? Maar wanneer je anders leert kijken, ontdek je vaak dat er ook daarin schoonheid verscholen zit. En die ontdekking kan helpen om het vol te houden.

Gezien en gesteund worden

Dat heb ik zelf heel sterk ervaren in een periode waarin ik een heftige blessure had. Ik zat toen behoorlijk in een dip. Ik vroeg me af wat dit voor mij zou betekenen. Wat zou ik straks nog kunnen?

In die periode merkte ik hoeveel mensen er om mij heen stonden. Mensen die meedachten, mij kwamen troosten en mij bemoedigden. Soms gaven ze me weer wat realiteitszin als ik vastzat in mijn zorgen.

Wat mij bijzonder raakte, was dat juist mijn leerlingen – pubers van veertien en vijftien jaar – dit zo goed aanvoelden. Zij zeiden: “Mevrouw, wat is dit pittig voor u, want u houdt zo van bewegen.” Ze zagen wie ik ben en spraken dat uit. Dat gaf mij enorme troost en kracht.

Dat is voor mij pure schoonheid: mensen die je zien en benoemen wat ze waarnemen. En juist dat versterkt veerkracht.

Onderzoek laat steeds vaker zien dat sociale steun en positieve relaties een belangrijke rol spelen in psychologische veerkracht. Samen dragen, samen reflecteren en samen betekenis geven helpt mensen om door moeilijke tijden heen te komen. De schoonheid van verbinding blijkt een krachtige bron van veerkracht te zijn.

Wat wetenschap en ervaring laten zien

Voor mij is dankbaarheid onlosmakelijk verbonden met schoonheid. Wanneer ik schoonheid zie – in de natuur, in mensen, in kleine momenten – ontstaat bijna vanzelf dankbaarheid. En dankbaarheid blijkt een belangrijke bouwsteen van veerkracht te zijn.

Wetenschappelijk onderzoek laat zien dat dankbaarheid samenhangt met positieve gezondheidseffecten, betere relaties en helpende copingstrategieën. Tijdens de COVID-19-pandemie bleek dat mensen met een sterk gevoel van dankbaarheid minder negatieve veranderingen in hun welzijn ervaarden, zelfs in stressvolle omstandigheden. Ook binnen teams en groepen hangt een klimaat van dankbaarheid samen met meer psychologische veerkracht.

Meer hierover lees je hier:

onderzoek naar dankbaarheid en veerkracht tijdens Covid

Mijn ervaring tijdens Covid

Tijdens de coronaperiode werd voor mij heel duidelijk hoe schoonheid en veerkracht samenkomen. Het was een spannende tijd. Mensen om mij heen werden ziek, ik kon mijn moeder niet bezoeken in het verzorgingstehuis en dat gaf veel zorgen.

Tegelijkertijd, als ik nu terugkijk, zie ik ook de schoonheid van die periode. Ik had veel tijd met mijn gezin, was veel buiten, werkte in de tuin en schreef in mijn dagboek. Het was een tijd van reflectie en verstilling. De wereld was kleiner, maar ook eenvoudiger.

Die schoonheid maakte mij dankbaar voor wat er wél was, ook al gingen veel dingen niet door. Dat besef gaf mij veerkracht en hielp mij om flexibel te blijven en door te gaan.

Leren kijken met andere ogen

In mijn werk als wandelcoach zie ik vaak hoe schoonheid en veerkracht samenkomen. Een beeld in de natuur kan ineens iets raken. Een vlinder die van bloem naar bloem fladdert, een pad dat zich splitst, een boom die stevig blijft staan.

Ik herinner me een gesprek met iemand die het lastig vond dat ze zoveel interesses had. Ze voelde zich onrustig en vroeg zich af waar ze nu eigenlijk van was. Op dat moment fladderde er een vlinder langs ons. Dat beeld hielp haar om zichzelf anders te zien: niet als iemand die tekortschiet, maar als iemand met nieuwsgierigheid en levenslust. Door anders te kijken, ontstond er ruimte. En die ruimte gaf veerkracht.

Wat jij hiervan kunt meenemen

Schoonheid zit niet alleen in het bijzondere, maar ook in het onverwachte. Zelfs op plekken waar je al honderd keer bent geweest, is er altijd iets nieuws te ontdekken als je met aandacht kijkt. Dat is misschien wel de kern van schoonheid en veerkracht: blijven kijken, blijven verwonderen, blijven openstaan.

Korte samenvatting

Schoonheid en veerkracht zijn onlosmakelijk met elkaar verbonden. Door schoonheid te zien – in de natuur, in mensen en in kleine momenten – ontstaat rust, dankbaarheid en perspectief. Dat versterkt veerkracht, juist in moeilijke tijden. Wie leert kijken, ontdekt dat schoonheid vaak dichterbij is dan gedacht.